plkb.pl – blog księgowy

Prowadzenie firmy zawsze wiąże się z pewnym ryzykiem – o tym nie trzeba przekonywać żadnego przedsiębiorcy. Nie da się przecież przewidzieć, czy planowana inwestycja rzeczywiście się powiedzie i przyniesie oczekiwany zysk. Kryzys gospodarczy w wielu firmach zrodził obawę niewydolności finansowej, w związku z czym zaczęto szukać sposobów obniżenia kosztów prowadzenia działalności, również w zmianie preferowanych form zatrudniania pracowników.

Umowa o pracę, tak pożądana przez przeciętnego Kowalskiego, nakłada na zatrudniającego odpowiedzialność wynikającą z postanowień Kodeksu pracy. Prócz tego, że jest ona bardzo sformalizowana, należy też do najdroższych form zatrudnienia ze względu na obowiązki opłacania składek do ZUS za pracownika i określenie wysokości miesięcznego wynagrodzenia, które nie może być niższe od płacy minimalnej. Musimy pamiętać, że przeciętny czas pracy takiej osoby nie może przekraczać przeciętnie 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie 5-dniowym tygodniu pracy. Co to oznacza? Że za dodatkowo poświęcany czas pracy trzeba będzie zapłacić według stawki za nadgodziny.

Pracownik jest uprawniony do korzystania z takich przywilejów, jak urlop wypoczynkowy, urlop macierzyński. Umowa o pracę na czas nieokreślony jest ważna bezterminowo – nie można zerwać jej ot tak, z dnia na dzień, bez podawania przyczyny. Kodeks pracy reguluje również okres wypowiedzenia, który dla takiej umowy wynosi od 1 do 3 miesięcy.

By zmniejszyć koszty prowadzonej działalności, w obliczu kryzysu gospodarczego pracodawcy coraz częściej uciekają się do umów o charakterze cywilnoprawnym, zdecydowanie tańszych od tradycyjnych umów o pracę. Alternatywne formy zatrudnienia cieszą się dużą popularnością wśród pracodawców m.in. ze względu na brak licznych uprawnień pracowniczych, jakie występują w przypadku umowy o pracę. Konieczność sprostania wymogom konkurencji i dostosowania rozmiarów opłacanej pracy do bieżącego zapotrzebowania również ma niebagatelny wpływ na tendencje obserwowane w relacji pracodawca-pracownik. Wybierając formę zatrudnienia, można zdecydować się na:

1. umowę zlecenia,
2. umowę o dzieło,
3. leasing pracowniczy,
4. kontrakt  menadżerski,
5. pracę nakładczą,
6. telepracę oraz pracę rozliczaną w oparciu o wykonanie określonego zadania (na czas określony,  z zadaniowym czasem pracy),
7. świadczenie usług przez samozatrudnionego,  prowadzącego własną działalność gospodarczą,
8. umowę agencyjną.

Umowy cywilnoprawne są atrakcyjne dla przedsiębiorców m.in. ze względu na niepodleganie przepisom o płacy minimalnej. Umowa zlecenia określa z reguły wykonywanie określonej pracy w określonym czasie za określoną stawkę. Zleceniobiorca nie nabywa prawa do urlopu, odprawy czy wynagrodzenia za czas choroby. Umowa zlecenia charakteryzuje się łatwością wypowiedzenia.

Wypełnieniem kolejnej umowy cywilnoprawnej, czyli umowy o dzieło, jest określony rezultat działania (np. montaż instalacji elektrycznej, pomalowanie ściany czy opracowanie projektu). Umowa taka może określać maksymalny czas wykonania dzieła. Przedsiębiorca odprowadza jedynie podatek dochodowy, natomiast nie ma obowiązku opłacania za wykonawcę składek do ZUS.

Spośród przedstawionych możliwości na uwagę zasługuje także leasing pracowniczy, czyli wynajmem pracowników poprzez agencje pracy tymczasowej. Taka forma współpracy umożliwia przedsiębiorcom zatrudnianie pracowników w zależności od pojawiających się potrzeb personalnych. Z alternatywnych form zatrudnienia wymienić należy także kontrakt menedżerski, którego przedmiotem jest zarządzanie jednostką gospodarczą, jej działami lub projektami. Obie formy zostaną przybliżone w kolejnym artykule.